حسن خجسته:
هنوز روي «اعياد ديني» كار نشده است

گروه رسانه: معاون صداي جمهوري اسلامي ايران در گفتگويي عنوان كرد: رسانهها هنوز نميدانند با مناسك ديني چه كنند. مثلا در اعياد ديني ما هنوز نتوانستهايم تعريف مشخصي داشته باشيم و اين امر تا حدودي به مسائل تاريخي بازميگردد.
حسن خجسته در گفتگو با مهر، در پاسخ به اين پرسش كه منظور شما اين است كه در نسبت دين و رسانه، رسانهها دقيقا نميدانند چه بايد بكنند، با تاييد اين حرف گفت: بله. مثلا در اعياد ديني ما هنوز نتوانستهايم تعريف مشخصي داشته باشيم و اين امر تا حدودي به مسائل تاريخي بازميگردد؛ زيرا مثلا هميشه به دليل حكومتهاي ستم، اين اعياد به صورت «تقيه» برگزار شدهاند و تبديل به «رفتار» نشدهاند. البته در مورد بعضي اعياد اين هنجارها وجود دارد، مثل عيد غدير كه مردم مبتني بر دستورات مذهبي به برگزاري جشن ميپردازند، اما در ساير موارد مشخص نيست و در چنين مواردي رسانه خودش بايد تصميمگيري كند.
خجسته در ادامه و در پاسخ به اين پرسش كه رسانه محصول دنياي مدرنيته است، اين محصول همچون ديگر دستاوردهاي مدرن الزامات خاص خود را دارد، مثل انسان محوري، نگاه سكولار و نگاه عقلاني مدرن اما برخي در اين ميان رسانه را به عنوان ابزار مينگرند ، نظر شما در مورد اين دو نگاه چيست و اين نگاهها چه تاثيري در نسبت ميان «دين» و «رسانه» ميگذارند، گفت: يكي از بزرگاني كه اتفاقا نگاه حكمي به مسائل دارند، در سالهاي اخير توضيحاتي در مورد رسانه ارائه كردند كه حاكي از نگاه ابزارگرايانه به آن بود. بنده به ايشان 3 تا از برنامههايشان را معرفي كردم و گفتم كه در اين برنامه اگرچه هر 3 شما هستيد، اما براي مخاطب سه معناي كاملا متفاوت ايجاد ميكند. اين معناها به ذات رسانه بازميگردد و از اينرو نميتوان نسبت به معنا و توليد آن در رسانه بيتفاوت بود.
ايشان لحظهاي انديشه كرد و بعدها شنيدم كه به اين سخن توجه دارند. رسانه ذات تكنولوژيك دارد و بايد به آن توجه كرد.
خجسته همچنين در پاسخ به اين پرسش كه دين چگونه از رسانه استفاده ميكند، يا رسانه چگونه پيامهاي دين را منتقل ميكند، گفت: من كارگزار رسانه هستم و رسانه به خودي خود كه فعاليتي ندارد، بلكه به واسطه من است كه فعاليت دارد. حالا ما كه از رسانه بخواهيم استفاده كنيم، در هر امري براي آن تدبير ميكنيم. اصلا شما از دين خارج شويد و به بحث اطلاعرساني بپردازيد كه به نظر ميرسد كه خنثيتر از آن وجود ندارد. در همين حوزه حتي اگر شما بدانيد كه در تلويزيون به دليل ماهيتش تاثير تصوير، خودش را بر مخاطب تحميل ميكند، اما راديو آنچنان تعليقش زياد است كه مخاطب تاثير خود را بر راديو تحميل ميكند، اين تفاوت سبب ميشود كه كارگزار راديو و تلويزيون با شناخت آنها بتواند برنامههاي خود را در جهتي كه ميخواهد بسازد. يعني مثلا در راديو، كارگزار بايد بكوشد بينامتنهاي مخاطب را كاهش دهد. يعني خبر يك تصادف در راديو و تلويزيون به دليل ماهيت اين دو رسانه، به گونههاي متفاوتي بر مخاطب تاثير ميگذارند و كارگزار رسانه بايد اين ماهيت را بشناسد.
وي در پاسخ به اين پرسش كه رسانه در نمايش وجه ديندارانه چه نقشي دارد، گفت: مساله درواقع همين است. هنوز روي رسانه ديني كار نشده است.
منبع: روزنامه جام جم http://www.jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100935619201